SKRIFLESING: Psalm 107: 23 – 30

Om eerlik te wees, is ek nie juis opgewonde oor die nuwe jaar nie. Elke jaar het sy eie probleme. Baie van verlede jaar se probleme gaan saam met ons, die nuwe jaar in. Op Oujaarsaand het ek soos Beki Cele beveel het, gaan vroeg slaap. Ek was al saam met die hoenders op my stellasie.  Ek het nie eers die klappers en die vuurwerke gehoor nie. Ek het ook vir niemand “Geseënde Nuwejaar” toegewens nie, want ek verstaan die realiteit van so baie mense. Nadat ek eers laat opgestaan het op Nuwejaarsoggend, het ek vir my honde en hoenders kos gegee. En sowaar, wat sien ek hier op dié Nuwejaarsoggend? Daar het 3 hoenderkuikens uitgebroei. Te fraai, opreg en onskuldig! Skielik kry ek weer hoop vir die nuwe jaar. Die nuwejaar het begin met drie pragtige kuikens, piepklein maar ‘n herinnering dat God nuwe dinge kan laat begin.

Die jaar 2020, sal nooit deur die geskiedenis vergeet word nie. Dit was soos oorlogsjare. Baie mense se hoop en toekoms het gesink. Dit was die beginjaar van Covid-19. Geweldige inperkings is beleef. Tienduisende mense het hulle werk verloor. Die ekonomie is vuisvoos. Bekende mense sterf links en regs van jou, as gevolg van Covid. Ons land is in die uiterste ellende en dienslewering bestaan amper nie. Alles in die land beleef ’n inploffing. Mense kry swaar. Die werkloosheid staan op ‘n ongekende 47 %. Op Oujaarsdag is ‘n rekordgetal van 18 000 nuwe infeksies van Covid aangeteken. Ons is binne ’n storm.

Sal alles skielik verander met die aanbreek van 1 Januarie 2021. Nee! Ons is nog steeds binne die storm.

Dan beteken Psalm 107: 23 – 30 vir my so baie hier aan die begin van 2021. Die Psalmdigter erken die werklikheid van storms in jou lewe of in die geskiedenis van die wêreld. Jou storm kan wees die effek van Covid-19, of dit kan die droogte wees. Dit kan finansies wees of persoonlike verhoudingsprobleme. Dit kan wees werkloosheid of  ’n terminale siekte.

Die Psalmdigter vergelyk die probleme met ‘n storm op die see.  

In vers 23 staan daar: “Dié wat by die see in bote klim, hulle wat handel dryf   op die groot waters.” Die see, is vir die Jode ’n angswekkende plek. Die Jode het gewoon in ‘n semi-woestyn  tot woestyn gebied. Daarom was die Jode nie soos die Grieke en ander volke ‘n seevarende volk gewees nie. Vir hulle was die See van Galilea die naaste wat hulle aan die see gekom het, want jy kan ten minste die oewer heeltyd sien. Maar ook die See van Galilea het sy storms beleef. Die see het herinner aan chaos, gevaar, bedreiging en monsters. Daarom dat die boek Openbaring die metafoor gebruik van die hiernamaals as die plek waar  “daar sal nie meer ’n see sal wees nie.”

Op hierdie see beleef die Psalmdigter hom en dan vertel hy hoe hy die groot dade en wonders van God beleef het. Eers beskryf hy die ergheid van die storm. Hy gebruik woorde soos: stormwind (vers 25), die golwe het uitgetroon (vers 25), hulle het opgerys na die hemel en afgesak na die dieptes (vers 26) en die ramp het hulle moed begewe (vers 26). Verder beskryf hy hoe hulle rondgeslinger word, en steier soos dronk mense in vers 27.

Dan kom die Psalmdigter met ‘n belydenis in vers 27: “ al hul vernuf was waardeloos”. Hierdie is as’t ware die keerpunt van die hele perikoop. Die mens bely sy onvermoë om homself te red. Al ons vernuftigheid kan ons nie red nie. Deur al die eeue het mense staat gemaak op hulle vernuf om probleemsituasies die hoof te bied. Ons maak dikwels staat op die vernuftigheid van politici, medici, ekonome, teoloë en akademici om ons storms vir ons op te los.   Om net uit te vind dat nie alle storms deur die vernuftigheid van die mens opgelos kan word nie. Ons vernuftigheid kan ons nie navigeer deur die storms van 2021 nie.  Ons het iemand nodig, wat groter is as ons en ons menslike planne.

In vers 28 lees ons hoedat die drenkelinge na die Here toe genavigeer het. Om te bid  of om die Here aan te roep is om na die Here toe te navigeer. Daarom staan daar: “Toe het hulle in hulle nood na die Here om hulp geroep”. Soos wat die ou matrose van weleer op die sterre genavigeer het, moet ons ook leer om in 2021 te navigeer op die ster van Bethelehem, op die Here Jesus self. Wanneer ons onsself nie navigeer volgens die Here Jesus nie, kan ons onsself op die rotse laat beland. Al ons nuwejaarsdrome kan op die rotse beland.

In die tweede gedeelte van vers 28 lees ons dat die Here hulle uit hulle benoudheid uitgelei het. Interessant is dat daar nie eerste melding gemaak word van die storm nie, maar van hulle emosie, naamlik “benoudheid”. Die Here het hulle bevry van die emosie van benoudheid. Dikwels is ons emosies selfs groter as ons storms. Eers in vers 29, staan daar het die Here hulle uit die fisiese storm gelei, deur die storm stil te maak en die golwe te laat bedaar. Met ander woorde die skrywer beleef heel eerste dat die Here, hulle uit hulle benoude emosies verlos het en toe beskryf hy die fisiese wonder van die storm wat bedaar.  

Dan volg die pragtige vers 30: “ Hulle was bly toe die golwe kalm word. Hy het hulle gelei na die hawe waarna hulle verlang het.” Weer word van twee emosies melding gemaak naamlik hulle “blyheid” en hulle “verlange”. Die hele perikoop is vol emosies. En hoe dan anders, want alle storms, maak jou emosies los.

Die Here het hulle gelei na die hawe, waar hulle veilig en geborge kon voel. Net soos die goeie Herder in Psalm 23 sy skape lei na groen weivelde, na waters waar daar vrede is.

Deur die storms wat dalk vir ons wag in 2021, wil die Here Jesus vir ons lei na die hawe van die Vaderhart waar dit veilig en geborge is. Hy sal ons nie in die storms van die lewe in die steek laat nie. Nee, Hy sal ons veilig lei na die hawe van veiligheid. Ons kan egter nie altyd in die hawe wees nie. Dit is nie waarvoor ‘n skip gebou is nie. ‘n Skip is gebou vir die see en so is ons gemaak vir die lewe. Ons moet op 1 Januarie 2021 uitvaar die see in, die lewe in. Ons moet soos vers 23 sê gaan handel dryf op die groot waters. Maar as ons op die groot waters van die lewe is, kan ons weet as daar storms kom, sal die Here ons help en die hawe wag vir ons. Die Vaderhart van God wag vir ons. Ons is ook bedoel om weer na die hawe veilig terug te keer.

Mag u en ek in 2021 veilige seemyle aflê op die groot waters van die lewe.

Amen.

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Luk 19: 28 – 44

Aan wie se kant is God? Dwarsdeur die geskiedenis van die wêreld het die mense probeer om God aan hulle kant te kry.

Mense dink as God aan ons kant is, sal alles goed gaan. Dink maar aan voorbeelde in die moderne geskiedenis, wat getuig hoe mense, God aan hulle kant wil hê en as’t ware aan hulle kant wil plaas, byvoorbeeld soos in die Engelse volkslied: “God save the Queen”. Of die Duitse slagspreuk in die Tweede Wêreldoorlog: “For Gott, Volk und Vaterland”. In my ouma se eetkamer het daar ook ‘n prent gehang van al die Boere-generaals met die woorde: “Vir God, volk en vaderland.”  In die bevrydingsteologie is God geplaas aan die kant van die armes. Dan kry ons natuurlik ook die swart volksteologie, wat Christus aan die kruis uitbeeld met ‘n AK47 geweer. Of die wit volksteologie wat erg rassisties teenoor swart mense dink.

In die Anglo Boereoorlog het beide die Engelse en die Boere in God geglo. Voor elke slag het elke kant gevra dat God vir hulle die oorwinning moet gee. In rugbywedstryde, kan spelers maklik vra dat God asseblief hulle span sal laat wen. In die boerdery, kan een boer bid vir reën en dan wil ‘n ander boer wat met iets anders boer weer geen reën hê nie, want dit is sy oestyd.

Politieke partye probeer God aan hulle kant kry. So het die ANC ’n paar jaar terug verklaar dat hulle sal regeer tot die wederkoms. Onlangs het Julius Malema gesê in ‘n openbare toespraak op die ANC se uitspraak, dat die wederkoms reeds gekom het, want die EFF is die wederkoms. Dit is absoluut Godslasterlik as jy God wil gebruik vir jou politieke doeleindes en persoonlike voordeel. 

Maar ook die Jode het gedink in Luk 19: 28 – 44 dat God aan hulle kant is. Hulle het gedink dat Jesus die Messias is wat sou kom as die groot Rewolusionêr om die Romeinse juk af te werp. Dan sou hulle vry wees van die Romeinse wreedheid en die ondraaglike belastings van die Romeinse owerheid.

Daarom gee hulle vir Jesus so ‘n triomfantelike intog in Jerusalem. Die Jode het hulle klere en palmtakke voor Jesus uitgesprei. U sien dus die Jode wou Jesus ook aan hulle kant kry.

Dikwels maak ons, in ons persoonlike lewe net so. Ons dink God is aan ons kant. Ons maak ons eie lewenskeuses, solank God net daarby inval. Ons neem ons eie besluite. God moet eenvoudig maar net inval by ons besluite.

So maak ons van God ‘n pion op ‘n skaakbord wat ons kan rondstoot soos ons wil. Ons maak van die lewende God, ‘n afgod wat ons kan optel en aan ons kant kan plaas. Dan word God niks meer as ‘n gelukbringer vir ons.

Maar God laat Hom nie rondstoot of rondplaas nie. Wie aanmatigend verklaar: “God is aan ons kant”, dink menslik en klein oor die lewende en almagtige God. Nee, God kies nie kant nie. God het nie swart skape en witbroodjies nie.

God kies vir niemand kant nie. Die tempel in Jerusalem, wat Herodus die Grote gebou het en waarop die Jode so trots was is in 70 nC vernietig. Die Verenigde Koninkryke se eens magtige kolonialisme het tot ‘n einde gekom. Naziïsme het tot ‘n einde gekom. Apartheid het tot ‘n einde gekom. Wit en swart mense is voor God gelyk. God is nie ‘n politikus nie. Geen politieke party kan vir God opeis nie. God is niemand se eiendom nie.

In plaas van God aan ons kant te plaas, moet ons eerder biddend vra: “Is ek aan God se kant?”

U verstaan dus ons moet die vraag omkeer? Kan u nou verstaan waarom Jesus in vers 41 huil. Die antwoord vind ons in vers 42: “As jy tog wou insien wat vir jou vrede nodig is? ….”

Israel het nie politieke vrede nodig nie, ook nie politieke bevryding nie. Nee, Israel het versoening met God nodig. Daarvoor het Jesus gekom, vir die bevryding van sonde. Jesus het nie ‘n rewolusie op aarde of in politieke stelsels kom bewerk nie, maar ‘n rewolusie in ons harte. As daar ‘n rewolusie in ons harte plaasvind, sal daar ook verandering ten goede kom in politieke sisteme en ekonomiese stelsels.

Christus Jesus is nie ‘n politikus of ‘n militêre generaal nie. Christus Jesus is die Verlosser van siele en van mense. Wanneer Christus mense verlos, is mense in staat om te beding vir politieke vrede en geregtigheid.

Ek is aan God se kant as ek:

• In vrede met God leef.
• In vrede met my medemens leef.

Wanneer ek by God se norme, sy standaarde en sy wil inval, dan is ek aan God se kant. Wanneer God by my norme, my standaarde en my wil inval, dan probeer ek God aan my kant kry.

Gaan ek en jy in 2021 aan God se kant leef? Ons leef aan God se kant, as ons, ons ten volle onderwerp aan Sy wil. Dink net watter pragtige toekoms het hierdie land nie, as ons almal geleer het om aan God se kant te wees. As almal aan God se kant is, verval al verskille en ongeregtighede en onvrede. Dit maak plek vir eensgesindheid, geregtigheid en vrede.

Om aan God se kant te leef, beteken somtyds dat ek iets moet prysgee soos:

• My eiesinnige wil.
• My selfsugtige siening.
• My subjektiewe idee oor ‘n saak.
• My verkeerde norme of beginsels.

Geliefdes, kom ons leef in 2021 aan God se kant. Kom ons onderwerp ons aan Sy wil, dan sal God altyd teenwoordig wees in ons voorspoed en teenspoed. Aan God se kant, in Sy arms is ek alleen veilig.

Amen

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Spreuke 9:1 – 2

Wat is die belangrikste vertrek van ‘n huis? Wat is die belangrikste meubelstuk in die huis?

Verseker is die kombuis of eetkamer die belangrikste vertrek in die huis. Die belangrikste meubelstuk in die huis is die kombuistafel of die eetkamertafel. Ek verkies natuurlik die kombuistafel. My eerste kosbaarste kinderherinneringe was gewees toe ons elke aand saam geëet het rondom ‘n geel kombuistafel. By my oupa en ouma se huis onthou ek, hoe ons altyd in my ouma se kombuistafel gekuier het met die heerlike warm Aga stoof. Dit is ingebrand in my geheue.

Saamkuier rondom ‘n kombuistafel, bring huwelikspare, gesinne en families bymekaar. Dit skep samesyn en warmte. Verhoudings groei rondom die kombuistafel.

In die vroeë Bybelse tyd het mense gewoonlik net twee etes gehad. Daar was ‘n “brunch” omtrent so tussen 10h00 en 11h00. Mense het geëet om krag te kry vir die dag se werk. Aan die einde van die dag het die werkers huis toe gegaan en dan het hulle elke aand feesmaal gehou. Dan het hulle gekuier, geëet, stories vertel, gedans en wyn gedrink. Dit was die hoogtepunt van elke dag. Ps 23: 5(a) sê “U dek vir my ‘n tafel”. 

In Ps 128: 3 staan daar :  “Jou vrou is soos ‘n vrugbare   wingerdstok in die binnekamers   van jou huis.   Jou kinders is soos olyfboompies   om jou tafel.”

In Spreuke 9:1 – 2 staan daar: : “Wysheid het haar huis gebou,   sy het haar sewe pilare uitgekap.  Sy het haar slaggoed geslag,   haar wyn gemeng,   en ook haar tafel voorberei.”

In die Pasga tradisie het gesinne elke Vrydagaand die Pasga maaltyd saam geëet. Dan het die pa van die huis elke keer vertel hoekom hulle die Pasga vier. Hulle vier die uittog uit Egipte, die plek van slawerny. In die Nuwe Testament is die Pasga vervang met die Nagmaal, wat ook ‘n ete aan ‘n tafel is. Die Nagmaalstafel bind die gemeente in ‘n eenheid, om te gedenk dat Jesus Christus ons uit die slawerny van sonde verlos het.

Die vroeë kerk het ook gereeld elke Sondag, die gemeenskaplike maaltyd saam geëet, om hulle innerlike verbondenheid aan mekaar te vier. Hierdie gebruik het die Christelike kerk goedgesind gemaak in die gemeenskap en hulle getalle het gestyg.

U sien as die tafeltradisie sterf, dan sterf die kwaliteit van verhoudinge.

Die Boesmans se kombuistafel, was om elke aand rondom die vuurtjie te sit en stories te vertel, te eet, te kuier, legendes oor te vertel en diere se geluide en bewegings na te maak. Daarom bestaan die Boesmantradisie al duisende jare in Suider Afrika. Maar ongelukkig het die Boesmans verwesters. Hulle het televisies gekry, selfone gekry, oonde gekry. Hulle kuier nie meer op Smitsdrif bymekaar soos hulle voorouers nie. Die Boesmankultuur is besig om uit te sterf, omdat hulle vuurtjies (hulle kombuistafel) nie meer bestaan nie.

Voor 1976 was huwelike en gesinne baie gesonder, want daar was nie televisie of selfone en tegnologie  nie. Mense het nog gekuier rondom die kombuistafel. Met die aanvang van televisie het mense op skinkborde voor die televisie gekuier. Met die begin van selfoontegnologie is mense meer besig voor die etenstafel om teksboodskappe te stuur. So is die kombuistafel verwaarloos. 

Die tyd rondom die kombuistafel is heilige tyd. Daardie 45 minute vir aandete is heilig. Die televisieprogram  kan maar wag of opgeneem word. Die selfoon kan maar op “silent” geplaas word. In daardie 45 minute skenk ons 100% aandag aan mekaar. Dit laat huwelike oorleef, dit gee sekuriteit aan kinders. Dit skep kwaliteit tyd in verhoudings. Dit word kosbare herinneringe. Kos is nie gemaak om alleen geëet te word nie. Kos moet in samesyn en saamkuier genuttig word.

Prof Anna Fishel  of the Harvard Medical School skryf in “The Washington Post” as volg: “Kids who eat dinner with their parents experience less stress and have a better relationship with them. This daily mealtime connection is like a seat belt for traveling the potholed road of childhood and adolescence and all its possible risky behaviors.” Sy verduidelik dan ook dat baie wangedrag van kinders te wyte is dat daar daar nie ‘n kombuistafel – kultuur was nie.

Kersfees gaan ons ook rondom ‘n heerlike kostafel sit. Dit gaan nie net oor die kos nie, maar oor die samesyn en verhoudinge wat verdiep en versterk word.

Geseënde Kersfees vir u en u gesin rondom die tafel.

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Gen 41: 42

Seëls was klein gegraveerde voorwerpe, meestal in die vorm van ‘n ring om afdrukke in klei of was te maak. Seëlafdrukke wys dat die dokument eg is, of dat die dokument nog nie oopgemaak is nie. Op die seël was gewoonlik die eienaar se naam of kop, amp of familiewapen gegraveer.

‘n Seël kon aan ‘n persoon gegee word, om aan hom die mag te gee om die eienaar van die seël te verteenwoordig. So lees ons in Gen 41:42 dat koning Farao aan Josef, wat ‘n slaaf was in Egipte sy seëlring gee as teken dat hy nou die tweede hoogste is in die Egiptiese Ryk en dat hy met die Farao se seëlring namens die Farao kon regeer.

Die Bybel noem twee gevalle waar seëls gebruik is om ingange te verseël. Toe die profeet Daniël in die leeukuil gegooi is, staan daar in Dan 6:18: “Daar is ‘n klip gebring en op die opening van die leeukuil gesit. Die koning het die opening verseël met sy seëlring en met dié van sy hoofamptenare sodat daar niks aan Daniël se lot verander sou kon word nie. ”

Toe Jesus Christus se liggaam in ‘n graf gesit is, het die Romeine ook Sy graf verseël, sodat die Jode nie kon sê dat Jesus se liggaam gesteel is nie.

Daarom het ‘n seëlring deur die geskiedenis van duisende jare altyd die rol vervul om iets te bevestig as outentiek, eg en oorspronklik. Wanneer ‘n dokument ‘n koninklike seël opgehad het, was dit altyd die finale opdrag van die koning en kan niks daaraan verander word nie.

Daarom het die opstellers van die Heidelbergse Kategismus ook die doop beskryf as ’n seël, dat die Drie Enige God die dopeling aanneem om Sy kind te wees. Jou verlossing word as’t ware verseël. Jesus Christus het werklik vir jou ook gesterf. Daar word verseël dat jy deel het aan al God se beloftes.

Prof Willie Jonker skryf dat dit in die kinderdoop gaan oor God se voorkomende genade wat die dopeling red. Jesus Christus het gesterf vir my erfsonde en ook alle sonde wat ek nog in my lewe sal doen. Dit is nie die dopeling se geloof en bekering wat die oorsaak of grond van die verlossing is nie. Dit is God wat uit vrye inisiatief sy verlossingsplan met die doop aan die dopeling kom beseël het.   

JF en Malan van Heerden word vandag, 8 November 2020 volledige lidmate van die Here se kerk op Adelaide. Hulle doop verseël hulle lidmaatskap. Hulle doop verseël hulle verlossing. JF en Malan, is nou alreeds kinders van God. Eendag op 16 jarige ouderdom sal hulle net die verantwoordelikheid van lidmaatskap aanvaar. Uit genade en slegs deur genade is hulle gered. Dit wil die heilige doop kom verseël.

Deur die doop word ons ook verseël as kinders van Abraham. Ons kry deel van die gemeente van Adelaide. Ons as gemeente ontvang die twee dopelinge as medebroers in die Here. Ons as gemeente het net soos hulle ouers en grootouers die verantwoordelikheid om vir die twee jongelinge die regte pad te wys.

Van die ouers vra God, dat Derick en Liezl die twee jong kleuters van kleins af vir die Here sal groot maak. Dit is ‘n heilige belofte wat hulle voor die Here aflê.

Malan en JF gaan groot word. Hulle gaan leer om te dans. Dan gaan hulle met hulle meisies en later vroue dans. Om te dans moet jy leer.

Verbondsopvoeding is om te leer om in ritme saam met die Drie Enige God te dans. In ritme met die Drie Enige God, beteken om volgens die wil van God te dans. In die doop wat plaasvind ”in die naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees”, dans die Drie Enige God met die doopplegtigheid. Die Griekse woord om saam met God te dans is “perichoresis”. Die jongeling moet net leer om soos hulle ouer word ook saam met die Drie Enige God te dans.

Daarom word ‘n lewe saam met Christus, so goed opgesom in die lied van: “The Lord of the dance.” Mag die ook waar wees in die lewe van Malan en JF. Die Drie Enige God gee die melodie en die ritme aan. Malan en JF moet net inval by God se dans.

 Johannes Calvyn het gesê dat die twee vernaamste elemente van geloofsopvoeding moet liefde en strengheid wees. Liefde kweek geborgenheid en strengheid kweek sekuriteit. Met geborgenheid en sekuriteit het ‘n kind alles om ‘n suksesvolle grootmenslewe eendag te betree.

‘n Jong boompie moet ook konstant gesnoei word om vorm aan te neem. As ‘n Kareeboom gelos word, word dit ‘n bos. Wanneer ‘n Kareeboom gedurig gesnoei word, word dit ‘n pragtige boom waaronder jy kan sit en waaronder kinders kan speel. Daarom snoei die Here ons, ook elke dag van ons lewe om Godsmanne en Godsvroue te word. Daarom moet ‘n ouer ook bereid wees om die snoeiskêr in te lê, sodat hulle kinders eendag goedgevormde jongmense word. Daarom is om jou kind te tugtig, baie belangrik veral in die Spreukeboek van die Bybel. 

Psalm 1 praat van ‘n vrugteboom wat by waterstrome geplant is. Die waterstrome laat die vrugteboom welig groei en die boom lewer vrugte op sy tyd. So moet ons ook ons kinders by die waterstrome grootmaak. Hulle moet in die kerk grootgemaak word. Hulle moet met Bybelverhale uit die Kinderbybel grootgemaak word. Hulle moet met tuiskategese grootgemaak word. Die ouers moet moeite maak met hulle belydenisaflegging. Hulle moet op Christelike kampe groot word. Jy moet jou kinders grootmaak in die poorte van die Here se huis. As hulle sien dat kerkbywoning vir hulle ouers belangrik is, gaan hulle ook eendag ywerige kerkgangers en voorbeeldige Christene wees. As hulle soos jong boompies by die waterstrome groot gemaak word, sal ook hulle vrugte dra. Die leraar Timotheus het sy geloof ontvang van sy ouma Loïs en sy ma Eunice. Daarom is die doel van die doop dat daar oordrag van geloof moet plaasvind. Dat die jong kindertjies ingelyf word in die geloofsgemeenskap. Daarom moet pa Derick en ma Liezl en die grootouers, Stefaans, Nicolene, Eric en Annelie almal saam die verantwoordelikheid op hulle neem om die twee seuntjies in die weë van die Here groot te maak.

Die Drie Enige God gee die melodie en ritme aan. Leer vir JF en Malan om die melodie van God te hoor en dit ritme van God aan te voel. Dan sal hulle lewe, ‘n dans met God wees.

Dan sal hierdie twee babaseuns, eendag Godsmanne van integriteit en waarheid wees.

Amen.

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Rom 11: 16 – 24

By die doop vind ‘n ineëntingsproses plaas.

Paulus skryf aan die Christene in Rome en verduidelik dat die Christene (die wilde olyflote) ingeënt word op Christus die wortelstok van die mak olyf. Die swaartepunt val op die wortelstok wat die belangrikste is. Die wortelstok moet gesond, sterk en bestand teen siektes wees. Sonder ‘n sterk wortelstok, kan daar nie ‘n suksesvolle ineëntingsproses wees nie.

Christus Jesus is die sterk, gesonde wortelstok, waarin ons as gelowiges ingeënt word by ons doop. In ons doop word ons deel van die geslag van Abraham die vader van die geloof. Daarom word ons in ons doop almal kinders van Abraham. Ons word deel van die Christelike geloof. Daarom is die doop die teken van die inlywing van die Christelike kerk en deel kry van al die beloftes wat God vir sy kinders in die Bybel opgeteken het.

Ons wat in Christus gedoop is, het almal deel van die gemeenskaplike wortelstok van Jesus Christus. In vers 17 staan daar dat party van die olyfboom se takke is uitgekap. Dit beteken dit is die Jode wat nie tot geloof in Christus gekom het nie. Hulle was dooie takke. Hulle moet plek maak vir heidene wêreldwyd om ook ingeënt te word in Christus.

Ons is die ingeënte lote wat moet vrug dra vir Christus. Die wortelsap vloei van die wortelstok  deur al die ingeënte lote. Sonder die wortelstok, kan die  ingeënte lote nie groei en vrug dra nie.    

Vanoggend word Nico-Noah ingeënt in Christus die wortelstok. Hy kry deel aan Christus en al Sy weldade. Dit is nie die dopeling wat die keuse maak, sodat die mens daarop hoogmoedig moet raak nie. Dit is God wat uit vrye iniasitief vir Nico-Noah kies om deel van Sy verlossing te word. Dit is nie die dopeling of die loot wat die wortelstok dra nie. Dit is die wortelstok wat die loot dra.

Maar hierdie ingeënte dopeling moet leef uit die goedheid van God. Soos wat daar groot moeite gedoen word met die inentingsproses, moet die doopouers groot erns neem met hulle doopbelofte. Dit is ‘n belofte voor God. Ek moet my kind lei om in geloof te antwoord op al die toeseggings en beloftes van die doopverbond.  

Johannes Calvyn het gesê dat die twee vernaamste elemente van geloofsopvoeding moet liefde en strengheid wees. Liefde kweek geborgenheid en strengheid kweek sekuriteit. Met geborgenheid en sekuriteit het ‘n kind alles om ‘n suksesvolle grootmenslewe eendag te betree.

‘n Jong boompie moet ook konstant gesnoei word om vorm aan te neem. As ‘n Kareeboom gelos word, word dit ‘n bos. Wanneer ‘n Kareeboom gedurig gesnoei word, word dit ‘n pragtige boom waaronder jy kan sit en waaronder kinders kan speel. Daarom snoei die Here ons, ook elke dag van ons lewe om Godsmanne en Godsvroue te word. Daarom moet ‘n ouer ook bereid wees om die snoeiskêr in te lê, sodat hulle kinders eendag goedgevormde jongmense word. Daarom is om jou kind te tugtig, baie belangrik veral in die Spreukeboek van die Bybel. 

Psalm 1 praat van ‘n vrugteboom wat by waterstrome geplant is. Die waterstrome laat die vrugteboom welig groei en die boom lewer vrugte op sy tyd. So moet ons ook ons kinders by die waterstrome grootmaak. Hulle moet in die kerk grootgemaak word. Hulle moet met Bybelverhale uit die Kinderbybel grootgemaak word. Hulle moet met tuiskategese grootgemaak word. Die ouers moet moeite maak met hulle belydenisaflegging. Hulle moet op Christelike kampe groot word. Jy moet jou kinders grootmaak in die poorte van die Here se huis. As hulle sien dat kerkbywoning vir hulle ouers belangrik is, gaan hulle ook eendag ywerige kerkgangers en voorbeeldige Christene wees. As hulle soos jong boompies by die waterstrome groot gemaak word, sal ook hulle vrugte dra. Die leraar Timotheus het sy geloof ontvang van sy ouma Loïs en sy ma Eunice. Daarom is die doel van die doop dat daar oordrag van geloof moet plaasvind. Dat die jong kindjies ingelyf word in die geloofsgemeenskap.

Dit kos net een geslag om ‘n heiden groot te maak. Maak jou kind sonder die Here groot en jy kweek ‘n heiden.

Somtyds sal die lewenstorme van jou lewe, jou lewensboompie omwaai. Maar as jou wortelstok Christus is, sal daar altyd weer ‘n nuwe loot uitloop. Jy sal elke oggend weer nuwe krag van die Here ontvang. Soos ‘n wortelstok geanker is in die grond, so moet jy geanker wees aan Christus Jesus, dan sal jy die storms van die lewe kan trotseer.  

Kom ons wees soos lote wat ingeënt is in die wortelstok. Christus is ons wortelstok. In hom kan ons vrugte dra en ‘n Godvresende lewe leef.

Die inenting van jou gesin in Christus die wortelstok, bepaal jou gesin se toekoms.                                AMEN

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Rom 13: 1 – 7

God is ‘n God van orde. ‘n Mens sien dit alreeds op die eerste bladsy van die Bybel.

Uit die chaos van die wêreld wat eers woes en leeg was in Gen 1:1, skep God orde vir sy skepping. God skep orde en ritme. God se ritme sien ‘n mens oral. God se orde is oral oor die skepping. Ons sien dit in: Die skeiding van see en land. Die skeiding tussen dag en nag. Die hemelliggame op hul vaste bane. Die eb en vloed van die oseane. Die siklus en ritme van wolke, reën, riviere, oseane en weer wolke. Ons sien dit in die seisoene wat mekaar gereeld afwissel. Ons sien dit in die natuurwette, die fisika wette en in die wette van die chemie.

Ook in die samelewing het God ‘n orde geplaas. Daar is ‘n verskeidenheid roepings, rolle en take. In familieverband, is daar die rolle van vaders, moeders, broers, susters, ooms, tannies en natuurlik ook van oupas en oumas.

In die samelewing vind jy wetstoepassers, staatsinstansies en nog vele ander instansies wat help om orde in die samelewing te verseker.   

Die 5de gebod is ‘n gebod vir orde en teen chaos. Dit lui: “Eer jou vader en jou moeder.”  EER beteken om jou vader en moeder se leiding te ag as belangrik. Om hulle met gesag te bejeën en hulle ouerskap as gewigtig te beskou.

Wanneer die 5de gebod begin respek vir jou ouers, beteken dit ook om alle mense in gesagsposisies met eer en respek te behandel. Die polisieman, die verkeerskonstabel en die howe moet jy met gesag bejeën.

Gesag begin altyd in die ouerhuis. Die ouerhuis is die voorbereiding vir die lewe. ‘n Simfoniekonsert het ‘n periode waartydens die musici hulle instrumente instem. Eers daarna begin hulle te speel. Orde word ingeoefen in die gesin. As die gesinsdissipline slaag, kry jy kinders wat met respek hulle onderwysers eer en ook suksesvolle grootmense word. Tuimel die gesin en die dissipline in die huis, dan tuimel alles.

Die gesin is in ‘n sekere sin so ‘n voorspel tot die lewe, so ‘n inoefening in ritme en orde, sodat daar uiteindelik sinvol, harmonies meegedoen kan word aan die ordeninge van God in die breër samelewing. Ordelose mense word ingebreek om ordelik en gedissiplineerd te leef.

Die 5de gebod is nie om dowe neute die eerste gebod van die tweede tafel van die wet nie – die tafel wat die onderlinge verhoudinge tussen mense onderling reël.

Die 5de gebod word gevolg deur ‘n belofte van seën – “dan sal jy lank bly woon in die land wat die Here jou God vir jou gee.” Figuurlik beteken dit, as jy jou ouers eer, sal jy lewenskwaliteit hê. Jy sal veiligheid en sekuriteit ervaar. Letterlik beteken dit ook dat die respek vir ouers en ouer mense, sal lei tot ‘n lang volksbestaan. Veral die Chinese met hulle absolute respek vir ouers het gemaak dat die Chinese van die volke in die wêreld is met ‘n lang volksbestaan.

Prof. Johan Heyns het gepraat van die gesin as die byekorf-sel van die byekorf (die samelewing). Wanneer die selle siek word, word die hele byekorf siek.

Wanneer die gesinne disintegreer, disintegreer  die hele samelewing.

In die moderne samelewing verkies mense dikwels die chaos bo God se orde. Ons bestorm God se orde, takel dit af of ons vergryp ons daaraan. In die moderne samelewing verafgod ons die indiwidu, terwyl die gesagsfiguur dikwels bespotlik en pateties voorgestel word. Ons lewe in ‘n ere van “I am me ….”

In Rom 8 beveel Paulus die inwoners van Rome en ook ons om aan die swaardmag van die staat gehoorsaam te wees. Maar wat daarvan as die swaardmag, kommunisties is en nie vir God erken as God nie. Moet ek nog steeds aan hulle gehoorsaam wees. Paulus skryf aan die eerste Christene, wat swaar gekry het onder die Romeinse oorheersing. Die Romeinse ryk het Ceasar as god beskou. Die Jode het begeer om van die Romeinse owerheid verlos te word. Daarom het hulle aanvanklik gedink dat Jesus, gekom het om die Jode van die Romeinse juk te verlos.

Tog moedig Jesus die Jode aan om belasting te betaal aan die goddelose Romeinse owerheid. Daarom vra hy hulle wie se kop verskyn op die Romeinse geldeenheid. As hulle dan sê, die Keiser s’n dan antwoord Jesus: Betaal aan die Keiser, wat die keiser toekom.

Daarom ten spyte van die goddeloosheid van die Romeinse owerheid, beklemtoon Hy dat hulle die swaardmag (die regering en Romeinse weermag moet gehoorsaam.

U sien Jesus is teen anargie. Anargie skep chaos. Anargie is om olie op die vuur te gooi. Daarom moet ons as Afrikaanse gemeenskap, al is ons ook hoe verontreg, nooit anargie veroorsaak nie. Die omgooi van ‘n SAPD voertuig en die uitbranding van dié voertuig op Senekal is nie Jesus se manier van dinge doen nie. Om die landroskantoor van Senekal aan te val, is nie ordelike vreedsame protes nie. Dit is anargie. Dit bevorder chaos. Dit strek nie God en ook nie vir ons tot eer nie. Dit het ons verleentheid geword.      

Op vreedsame manier kan ons, ons griewe onder die aandag van die openbare publiek en die internasionele wêreld bring. Vreedsame protes, wat nie gepaardgaan met anargie en die omverwerping van die swaardmag van die staat is die Christen se manier van protes van sy frustrasies.

Ghandi het Indië bevry van die Britse kolonialisme sonder om ‘n enkele skoot af te vuur. Hy het sy volgelinge aangesê om lydelike verset toe te pas.

Die Jode het eenmaal die groot Ordegewer uit ons ordelose wêreld weggewerk. Die Sanhedrin , die hoogste Joodse orde het Jesus van ordeloosheid, naamlik van godslastering beskuldig. Hulle het die Romeinse keiserryk, die hoogste politieke orde aangemoedig om Hom te veroordeel vir “opstand teen die orde.” Tog het Pontius Pilatus Hom onskuldig verklaar van wetteloosheid. Jesus het Hom nie verset nie.

Jesus is veroordeel volgens die hofprosedure van sy tyd en is tereggestel volgens die metode wat aan die orde was. Saam met orde-loses is Hy opgehang. In die naam van orde is die spykers ingeslaan.

Die valse ritme van die bose het skynbaar oorgeneem. Selfs die natuur is versteur, want daar was van 12h00 tot 15h00 ‘n drie ure duisternis. Maar dit was net vir 3 dae. God of chaos? Wie het gewen? God! Sy ritme word nie deurbreek nie, hoogstens drie dae in rus geplaas. Op die derde dag het Jesus Christus die dood oorwin en die orde weer herstel.

God belowe vir ons, dat alhoewel ons nou nog ‘n ‘n ordelose samelewing lewe, dat Hy eenmaal gaan kom met die Wederkoms om alles nuut en weer ordelik te maak. Die nuwe hemel en aarde is aan die kom, waar daar nie meer ordeloosheid sal wees nie, maar waar die wil en orde van God sal heers.

Nou is ons egter alreeds burgers van God se nuwe Koninkryk om al meer orde te bring in hierdie gebroke skepping waarbinne ons nou lewe.   AMEN

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

 SKRIFLESING: Mark 9: 33 – 37 en Mark 10: 13 – 16

Die moderne mens het te groot vir sy skoene geraak. Ons dink so maklik groot oor onsself. Ons lei aan dieselfde grootheidwaansin waaraan Eva in die paradys en die dissipels aan die eerste Nagmaalstafel gelei het.

Die slang het mos aan Eva gevra of sy graag so groot soos God wou wees. Indien sy soos God wou wees moes sy net van die verbode vrug eet. En sy het geëet. Die dissipels het weer daar aan die eerste Nagmaalstafel gewonder wie van hulle is die grootste. Wie sal in God se nuwe koninkryk aan sy regterhand en wie aan sy linkerhand sit.

Die modern mens wil ook groot wees, sonder om God of sy medemens in die oë te kyk. Ons is so groot in ons eie oë dat ons ons gebedslewe verwaarloos, ons het God nie meer regtig so nodig nie. Ons probeer ook, ons elke dag te handhaaf teenoor ons medemens. Bidloosheid en selfhandhawing is simptome van mense wat aan ‘n grootheidswaansin lei, wat groot oor hulleself dink.

Ons moet weer klein word, soos ‘n kindjie, klein. Wat bedoel die Here Jesus as Hy sê dat ons soos ‘n kindjie die Koninkryk van God moet ontvang?

In die antieke wêreld was ‘n kind se waarde bitter gering. ‘n Kind se kans om 16 jaar oud te word was maar 4 uit 10 gewees. ‘n Pa het ook eers met geboorte besluit of hy die kind gaan aanvaar of nie aanvaar nie. Het hy die kind aanvaar, het hy die kind in sy arms geneem as teken van aanvaarding. Het hy die kind nie aanvaar nie, het hy doodgewoon sy rug op die moeder gedraai. Veral dogtertjies is dikwels nie aanvaar nie.

Sulke onwelkome babas is dan ook dikwels op ashope neergesit. Kinderlose egpare het gereeld op die ashope rond gesoek vir babas wat weggegooi is, in die hoop dat hulle by die babas kom, voordat die jakkalse hulle draai gemaak het. Kinders is ook dikwels verkoop as slawe om armoede of skuld af te skryf.

Selfs in die Joodse wêreld is kinders nie veel gereken nie. Daar was geen handves van kinderregte gewees nie. Veral dogters het min getel in die Joodse wêreld. Daarom het hulle dan ook dikwels die seënbede: “Die Here sal jou seën en jou beskerm ….” uitgelê dat die Here jou moet seën met seuns en jou moet beskerm teen dogters. Hier was seuns se waarde hoofsaaklik soos ons versekeringspolisse deesdae: hulle moes vir jou sorg op jou oudag.

Die kinders na wie Jesus in ons teksgedeelte verwys, was nie pienkgeskropte, stroopsoet onskuldige kinders wat na Elizabeth Ann’s se babapoeier geruik het nie. Nee, die kinders in die antieke tyd was dikwels vuil en verwaarloos. (Dink maar hoe die kinders vandag nog in die Arabiese wêreld daarna uitsien.) Verder was die kinders totaal magteloos, totaal afhanklik van die liefde en versorging van die grootmense. Hulle was totaal en al sonder enige regte. Dit is hoekom die dissipels met die ma’s raas wat wil hê dat die Here Jesus hulle kinders moes seën. Dit was in die oë van die dissipels ‘n vermorsing van die goeie rabbi se tyd en energie.

In hulle eie oë het die dissipels gedink hulle is konings, hulle het hulle self reggemaak vir ereposisies. Daarom bring die Here Jesus vir hulle grond toe en sê hulle moet soos hierdie kinders word. Die Koninkryk is vir mense wat klein is.

Kinders moet op stoele staan om by te kom. Kinders moet gedurig opkyk na grootmense. Kinders kan nie na hulle self kyk of vir hulleself sorg nie. Kinders is heeltemal aangewese op grootmense. Kinders leef uit die hande van hulle ouers.

Vir sulke mense is die Koninkryk van God bedoel, vir sulke mense wat weet hulle is klein. Eers as ek klein is, weet ek hoe geweldig afhanklik ek is. Eers as ek klein is, weet ek hoe ontsaglik nodig ek vir God het. Eers dan besef ek, dat ek nie ‘n dag sonder God kan leef nie. Vir sulke mense is die Nagmaal daar. Dit is vir mense wat honger en dors na God, nie vir hulle wat net so ‘n bietjie lus is vir godsdiens nie. Nagmaal is vir mense wat honger na die brood van die lewe en wat dors na die lewende water.

Ja, om in God se Koninkryk in te gaan moet ek klein word soos ‘n kind, soos ‘n skoothondjie wat leef van die krummels wat van die baas se tafel afval.

As ek weer geleer het om klein te word, kan ek skielik weer bid en skielik word dit nie meer vir my so nodig om myself te wil handhaaf nie. Ek leer weer die krag van gebed en ek leer dat God vir my sorg en daarom is selfhandhawing onnodig.

Paulus sê mos as ek sterk is, is ek eintlik swak, maar as ek swak is, is ek eintlik sterk. Ja, as ek groot is, is ek eintlik klein, maar as ek klein is, is ek eers regtig groot.

Christus het in sy lyding klein geword, daarom kon Hy so kragdadig in Getsemané bid en het Hy hom nie gehandhaaf voor Judas, voor die soldate, voor Pilatus en voor Herodus nie. Hy het Homself nie gehandhaaf nie, sodat ons uit sy verlossing kan leef.

Jesus Christus het ook klein geword in Sy lyding, sodat Hy die wêreld kon red van sonde. Daarom getuig die brood en die wyn van Sy lyding, sodat ons verlos kan wees.   

Gaan word klein in hierdie wêreld en dan kan God vir u en my kragtig gebruik.

Here, ek wil ‘n kindjie, klein wees ……

Amen

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Jona 1 – 4

Jona is ‘n dief!

Hy het God se liefde en genade net vir homself gehou. Hy was nie daarmee mededeelsaam nie.

God het vir Jona, seun van Amittai geroep en vir hom die opdrag gegee om sy liefde te gaan deel met die mense van Ninevé. Dit was vir hom een te veel. “Waarom aan die mense van Ninevé?” Hulle was nie eers volksgenote nie.  Waarom die Evangelie deel met diegene wat hulself aan die ellendes en sondes oorgegee het. Waarom die Evangelie aan ander nasies?

Die bekende Hollandse predikant Ds. Overduin sê oor Jona: “Hier kom die goddelose aap uit die vrome mou!” Jona kon hom baie vroom hou, maar diep in sy hart het die duiwel rondgedraai. As God al wat heiden is, brandhout vir die hel sou maak, sou Jona entoesiasties saamgewerk het. Maar nou wil God die heidene staan en vergewe – sy liefde op hulle uitstort.

Maar Jona het baie kleinkinders:

• Die Farisieërs en Sadusieërs wat Jesus verwyt het omdat Hy ook met sondaars gemeng het.
• Die kerkmense wat so ‘n behae skep in die val van ander mense.

Wat lees vir u die lekkerste?

• ‘n Mooi getuienis van iemand.
• Of die jongste skinderstorie.

Ons is net soos Jona, ons het geen erg aan sending en evangelisasie nie, want dit ontbreek ons aan die barmhartigheid.

Dan verwag God nog boonop dat Jona agter hierdie heidene moet aanloop. Hulle as’t ware moet smeek om tot bekering te kom. Dit was eens te veel vir Jona. God se sending is altyd ‘n uitwaartse beweging. As ‘n versekeringsagent op kantoor sit, kan hy nie verwag op sukses nie. Hy moet uit sy kantoor na die mense toe gaan om sukses te behaal. So moet ons ook ons veilige ruimtes verlaat en gaan na die verloor gaande mensdom.

Dan beraam Jona ‘n plan – hy sal vlug! Hy word ‘n droster. Hy het vir God lief – maar nie vir God se vriende (mense van Ninevé) nie. Hy het vergeet as jy met God “trou”, “trou” jy ook met God se familie.

Dan vlug Jona na Tarsis – die verste punt in die destydse wêreld, op  die kus van Spanje – ten spyte daarvan dat die Jode die see gevrees het. Hy vrees die opdrag meer as die see. Hy koop ‘n enkelkaartjie. Hy emigreer. Die reisgeld van die Here af is duur.

Maar ‘n mens kan nooit van God vlug nie. God is oral. Hy haal jou in. God dryf jou in ‘n hoekie. God speel met Jona skaak. Die skuiwe lyk as volg: Jona vlug. God stuur ‘n storm. Jona verkies om te sterf. God stuur ‘n groot vis.

C.S. Lewis: God praat gedurig met ons. Maar ons is so hardhorend. Dikwels hoor ons nie. Dan praat God met ‘n manier wat ons nie kan ignoreer nie – deur lyding en swaarkry. Dan roep Hy, dan skreeu God tot ons.

Die matrose op die skip hou ‘n kommissie van ondersoek. Wie is die skuldige? Die lot val op Jona. Jona was in die hoek gedryf. Hulle gooi hom oorboord. Die storm bedaar. Dan lees ons van ‘n kerkdiens daar op die oop see – die matrose vrees die Here nou meer as die see. Wat sou hulle later sê: ‘n Goeie ding of ‘n slegte ding het hulle getref?

‘n Vis sluk vir Jona in. God het gesorg vir ‘n retoer kaartjie. Jona kom tot bekering. Wat ‘n vreemde plek is dit nie om tot bekering te kom nie. Die vis simboliseer die “moot” (die plek van die doderyk). Dit is ‘n bewys van die Here se genade en geduld.

Die vis spoeg vir Jona uit. Jona is in ‘n hoek, hy moet nou preek. Hy gaan na Ninevé, ‘n baie groot Assiriese stad. Die stad se bouwerke was groot en die stad was ryk en voorspoedig.

Maar in plaas daarvan dat hy die skoene van bereidheid om die Evangelie te verkondig, het hy lood in sy sandale. Baie onwillig preek hy.

Calvyn het gesê, dat hy dankbaar is dat God vir Jesus Christus en nie vir Jona gestuur het om die wêreld te red nie.

Dan preek Jona ‘n harde preek, ‘n oordeelspreek. God se liefde sluit nie sy oordeel uit nie. Tog is God genadig. God stel die oordeel uit, deur hulle te waarsku.

Dan volg ‘n massa bekering. Jy kan vir Jona met ‘n veertjie ompik. Slegs ‘n preek van 5 Hebreeuse woorde. Geen teken, geen wonderwerk het hulle harte verander nie – slegs die Heilige Gees. Bekering is God se werk.

Jona is kwaad toe hy bly moes wees. Vir Jona is God te wyd, sy genade te groot. Jona preek die Evangelie, maar sy hart sê: ”Julle vreksels, ek hoop julle beland in die hel.” Jona se hart is te nou. Daar is nie plek vir mense wat nie-Jode is nie. God se hart is wyd, terwyl ons harte so dikwels so nou is.

Jona rig vir hom ‘n skermpie op – ‘n pawiljoen. Hy wil sien as die stad vernietig word. Hy wil ‘n toeskouer wees van die verwoesting. Dikwels het die kerk ook ‘n toeskouers mentaliteit wat onbetrokke is, sonder erbarming vir die geestelike nood en die liggaamlike nood van mense.

Dan leer God vir Jona ‘n les, in die vorm van ‘n kinderpreek. God gee vir Jona ‘n komkommer plant, om vir hom skaduwee te gee. God stort as’t ware sy genade oor hom uit. Dan stuur God ‘n wurm en die warm Sirocco – wind, sodat die komkommer plant vrek. God onttrek as’t ware sy genade oor Jona.

Die toepassing wat God vir Jona wil leer is dat Jona net al die genade vir homself wil hê – Jona is selfsugtig. Hy is meer ingestel op sy gerief as op die redding van siele. God moet hom genadig wees, maar God mag nie vir Ninevé genadig wees nie.

Jona se verhaal klink na ons verhaal. Ons is soos Jona drosters wat weghardloop as dit kom om die Here se genade en barmhartigheid met ander te deel. Ons is veel meer bekommerd oor hoe gemaklik ons huise en ons kerke is, as wat ons bekommerd is oor die redding van siele.

God se genade is wyd. Hierdie genade moet gedeel word vir ‘n honger wêreld. God het met ons deernis gehad, ons moet nou ook deernis hê met ander.

Is ‘n vlugtende vir God se opdrag? Is u ‘n droster? Die Here kan drosters verander in dapper getuies.

AMEN

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Ps. 133: 1 – 3

Twee broers het saam op ‘n familieplaas gewerk. Die een was ongetroud en die ander een getroud met kinders. Hulle het dit wat hulle geproduseer het en die profyt wat hulle gemaak het, presies om die helfte gedeel. Een dag het die alleenloper vir homself gesê: “ Dis nie reg dat ons alles om die helfte deel nie. Ek is ‘n alleenloper en my behoeftes is min. Daar is my arme broer egter, met ‘n vrou en al die kinders”. In die middel van die nag het hy dus gereeld ‘n sak koring uit sy skuur geneem, die veld tussen hulle huise oorgesteek, en dit in sy broer se skuur gaan neersit.

Sonder dat hy dit geweet het, het sy broer dieselfde gedink: “Dis nie reg om alles om die helfte te deel nie. Ek is getroud en my vrou sorg vir my. My kinders sal na my omsien op my oudag. My broer het niemand nie, en wie gaan in die toekoms na hom kyk?” Hy het toe ook gereeld ‘n sak koring uit sy skuur geneem, die veld tussen hulle huise oorgesteek, en dit in sy broer se skuur geplaas. Al twee het jarelank met die gebruik voortgegaan om ‘n ekstra sak koring in mekaar se skuur te gaan pak. Wat hulle nie kon verstaan nie, was waarom hulle sakke koring nie minder word nie. Wel, een nag het dit so gebeur dat hulle dieselfde tyd van die nag na mekaar se huise toe afgesit het met ‘n sak koring op hul skouer.  In die donker het hulle in mekaar vasgeloop, met die sakke koring nog so op hul skouers. Elkeen was verbaas maar geleidelik het die waarheid tot hulle deurgedring. Hulle het hulle sakke op die grond gegooi en mekaar omhels. Skielik is die naghemel verlig en het ‘n stem uit die hemel gesê: “Hier is uiteindelik die plek waar Ek my tempel gaan bou. Want, waar broers in liefde saamwoon, daar sal Ek ook teenwoordig wees.” Die kerk is daar waar mense om Christus ontwil mekaar liefhet.

Die Here het vandag ook vir Sy gemeente in Ps. 133 ‘n wens, naamlik dat ons eensgesind met mekaar moet saamleef. In ons huwelike, in ons gesinne, in ons kerk en in ons gemeenskap moet ons mekaar liefhê en eensgesind saamleef. Daarom sê die Spreuke digter in 17:1 : “Liewer ‘n stukkie droë brood met vrede daarby as ‘n huis vol kos met ‘n getwis daarby.”

In ons teksgedeelte word gepraat van broers. Dit kan beteken bloedbroers of vriende of ons broers in die geloof. Want is dit nie waar dat elke mens op jou pad eintlik maar jou broer en suster moet wees nie.

Die Psalmdigter sê dit is vir hom goed, dit is vir hom mooi as mense eensgesind kan saamleef. In Hebreeus staan daar eintlik hoe “goed” en “aangenaam” dit is as mense in liefde kan saamwoon.

Die Psalmdigter gebruik twee illustrasies om die aangenaamheid van eensgesindheid tussen broers te beskryf. Die eerste illustrasie kom uit ‘n godsdienstige plegtigheid, naamlik die wyding van ‘n hoëpriester en die tweede beeld uit die natuur.

Die eerste illustrasie in vers 2 beskryf die eensgesindheid tussen broers in die beeld van ‘n godsdienstige plegtigheid, naamlik die wyding van die hoëpriester. ‘n Hoëpriester word gesalf met olie. Olie het in die algemeen die betekenis van vreugde, dit verskaf geur en dit verlig pyn. So word broederskap tussen mense beleef.

Dit bring vreugde – teenoor die bedompigheid van selfsug wat eensgesindheid versteur.

Dit verskaf geur – teenoor die bedompigheid van selfsug wat eensgesindheid versteur.

Dit verlig pyn – met ‘n ware broer kan ek my pyn deel. Hy sal verstaan en onderskraag.

Die tweede illustrasie kom uit die natuur, waar die harmonie tussen broers met die dou van die Hermonberg vergelyk word. Dou is as teken van goddelike seën beskou, dit is ‘n goddelike gawe van lewe en vrugbaarheid. Na die hitte van die dag is die dou in die nag verfrissend en as ‘n besondere seën beskou.

Beide die olie en die dou drup. Die olie drup af oor Aäron se baard, dit drup af oor sy klere en selfs die dou van die Hermon drup af oor die berge van Sion. Dit simboliseer die oorvloedige seën wat broederskap en eensgesindheid tussen mense bring. Baie van ons menslike spanning en stres is te wyte aan swak menseverhoudings tussen mense. Ons stres omdat ons nie met mekaar oor die weg kom nie. Ons wil nie as broers saamwoon en eensgesind saamleef nie. Ons is krities teen alles en almal. Ons is klein geestelik met mekaar. Skinder en vetes maak ons af as klein-dorpie-politiek.

Wie skinder en krities is teen alles en almal, is so goed soos die rower in die “gelykenis van die barmhartige samaritaan”. So iemand beroof ‘n ander een van sy menswaardigheid en lewe. Dit verbreek die eensgesindheid tussen mense.

Esopus was in diens van die filosoof  Xantus. Een dag wou Xantus sy vriende onthaal, en beveel vir Esopus om die beste produkte op die mark vir aandete te laat gaarmaak. Esopus laat maak die kok toe net ‘n klomp tonge gaar, en laat dit voorsit met verskillende souse. Die aand bestaan die voorgereg, hoofgereg, bykosse en poeding uit tong. Xantus was woedend :”Het ek jou nie gesê om die beste produkte op die mark te koop nie?”

“En het ek nie gedoen wat u beveel het nie?” het Esopus gevra. “Daar is tog niks beter as die tong nie: Dis die gom van ‘n beskaafde samelewing, die sleutel van die wetenskap, en die medium van die waarheid en die rede. Deur die tong word stede opgerig en regerings gevestig en geadministreer: met die tong onderrig mense, redeneer en word vergaderings gelei. Dis die instrument waarmee ons sing en God aanbid en prys.” “Nou ja”, het Xantus geantwoord, “ek sien ek kan jou nie antwoord nie, maar gaan nou môre mark toe en koop die slegste goed wat jy kan kry. Ek gaan dieselfde vriende oornooi, en wil hulle ‘n bietjie op ‘n ander manier vermaak en vir hulle ‘n poets bak.” Maar toe aandete voortgesit word, het Esopus presies dieselfde disse as die vorige aand laat maak.

“Het ek jou nie gesê om vir vanaand se onthaal die slegste produkte op die mark te soek nie?” het Xantus uitgeroep. “Hoe is dit dan dat jy dieselfde geregte laat maak het? Jy het dan net gisteraand gesê dat die tonge die beste produk op die mark is?”

Heel kalm het Esopus verduidelik: “ Die tong is die beste ding in die wêreld, maar ook die slegste. Want dis ook die instrument van twis en tweedrag, die aanstoker van regsgedinge, die bron van verdeeldheid en oorlog, die medium van vrees, skinder en leuens – selfs van godslastering.” Sy baas – en die se vriende – moes saamstem met Esopus se redenasie, en met sy illustrasie van die groot waarheid oor die voordeel en die gevaar van die tong.

As ons so ons tonge verkeerd gebruik het ons nie meer deel aan die seën van die Here nie. Die Here wil ons seën, maar dan veral daar waar ons in broederskap met mekaar saamleef.

Geliefdes, u mag nooit toelaat dat haat in julle harte posvat nie. Wanneer iets tragies en afskuwelik gebeur, soos wanneer iemand vermoor word of iemand besteel word is ‘n mens geneig om die “ander mense” en “ander volke” te wantrou. Goeie mense kry ons onder elke volk in die wêreld. Ja, die meerderheid van die Duitse volk in die Tweede wêreldoorlog het niks geweet van die gaskamers nie. Inteendeel sommige Duitsers het hul lewe gewaag om ander Jode te red.

Daarom mag ons nie onsself toelaat, om ander mense van ander volke te haat nie – want dan sou ons in die hande van die duiwel speel. Die duiwel wil die harmonie tussen mense versteur. Hy wil die eensgesindheid tussen mense versteur. Hy wil hê ons moet mekaar wantrou. Wie homself toelaat om te haat, is die ellendigste van alle mense. Sy eie haat gaan hom verslind.

Die Here wil hê dat ons in eensgesindheid moet saamleef met my lewensmaat, my kinders, my vriende, my volksgenote en ook met die een wat nie my volksgenoot is nie. Dan sal die salfolie en die dou van die Here oor ons lewens en oor ons dorp drup. Dan sal die genade van die Here weer ons gekneusde gemoedere genees en ons dorp weer heel. Waar ons eensgesind saamleef, kom die Evangelie in werking. Waarlik, die Kerk is daar waar mense om Christus ontwil mekaar liefhet. As die Here afkyk uit die hemel oor ons huwelike, ons gesinne, ons gemeente, ons dorp mag Hy ook sê: “Hier is uiteindelik die plek waar Ek my tempel gaan bou. Want waar broers in liefde saamwoon, daar sal Ek ook teenwoordig wees.”

Wie deel is van die kerk het geen keuse nie, u moet liefhê! U moet die vrede met u naaste najaag. U moet werk daaraan om eensgesind met ander te leef. Dan sal die seën van die Here oor u drup.    AMEN

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)

SKRIFLESING: Mat 6: 25 – 34 en Luk 12: 22 – 34

Waaruit bestaan miswolke? Ons kry mos by ons gereeld mis. ‘n Miswolk bestaan uit water.

Hoeveel water sou julle sê is in ‘n miswolk van so dertig meter diep, genoeg om sewe straatblokke of Adelaide toe te maak? So ‘n honderd liter? “Vyftig” Nee, dit bevat minder as ‘n glas vol water. Klink ongelooflik nê? ‘n Enkele glas water kan die hele Johannesburg Internasionale Lughawe tot stilstand bring. Een glas water kan ons hele uitsig heeltemal versper. So is dit ook met bekommernis. ‘n Klein bietjie kommer, as jy dit toelaat om te vermeerder, kan soos ‘n digte miswolk oor jou hele lewe hang.

‘n Klein bietjie moeilikheid kan tot onhanteerbare sorge vergroot word. Jy kan so maklik verval in die groef om gedurig te tob en te kommer oor more en oor gister. ‘n Aartsbekommeraar het een maal gesê: “ ek het so baie moeilikhede, as daar vandag nog iets moet gebeur, sal ek eers oor twee weke daaroor kan begin kommer!”

Hier in 2020 in die midde van die COVID-19 pandemie, is daar baie dinge waaroor ons bekommerd is.

• Ons is bekommerd ons kry COVID-19
• Ek is bang ek of een van my geliefdes sterf van COVID-19.
• Ek vrees werkloosheid of dat ek my werk verloor.
• Ek is bekommerd oor my kinders se geleerdheid en hulle toekoms in hierdie land.
• Ek vrees misdaad teen my en my gesin.
• Ek vrees ‘n plaasaanval in ons distrik.
• Ek vrees onverantwoordelike wetgewing, wat my kan beroof van my plaas of van my pensioen.

Bekommernis kan ook ‘n goeie ding wees. Dit spoor hou aan. Dit gee jou adrenalien.

• Jy is bekommerd oor die oudag, daarom spaar jy.
• Jy is bekommerd oor plaasmoorde en daarom beveilig jy jouself en aktiveer boereverenigings om paraat te wees.
• Jy is bekommerd oor waarheen hierdie land heen gaan en daarom maak jy jou monde op.
• Jy bekommer jou of jy ‘n sekere taak sal kan doen, daarom berei jy jouself deeglik voor.

Bekommernis kan dus positief en kreatief wees. Daarom leer die Here vir ons mos om oor die regte dinge te bekommer, soos oor Sy Koninkryk en die wel wese van ander mense.

Dit kan egter gebeur dat jou bekommernis jou nie tot aksie aanspoor nie, maar eerder verlam. Dan word bekommernis destruktief. Jy word ‘n geestelike en emosionele kreupele. Jy tas in die duister rond. Jy is ‘n swerwer sonder rigting.

Dan kom gee die Here Jesus vir ons raad: “Moet julle nie bekommer oor julle lewe, oor wat julle moet eet nie, of oor julle liggaam, oor wat julle moet aantrek nie.” Jesus interpreteer hierdie soort kommer as ‘n selfbeheptheid, as ‘n ongesonde introspeksie waar jy niemand en niks as jouself raaksien nie. Jesus se terapie is om jou in die eerste plek van jouself te laat wegkyk. “KYK” sê Jesus. Kyk na die kraaie, kyk na die lelies! God voed die kraaie, God klee die lelies. Hoeveel meer kyk God nie na Sy kinders nie.

Jesus draai jou oë ook na ander mense wat regtig rede het om te kommer oor wat hulle gaan eet of aantrek: die armes. En Jesus vra dat jy sal gee. Die beste aksie stap wat jy kan neem teen honger- en klere- bekommernis is om van jou kos en jou klere uit te deel.

As jy dit doen, van jouself wegkyk na die voëltjies en die blommetjies en die armes en die hongeriges en die naaktes, dan is jy besig met Koninkryksdinge. Dan sal jou bekommernis soos mis voor die son verdwyn.

Ons is behep met geld, met ons goeie naam, ons posisie, ons motors, ons huise, ons plase, ons toekoms en. Dit neem ons hele gedagtewêreld op. Ons is heeltyd met onsself besig. Dit wat regtig saak maak in die lewe kyk ons heeltemal mis.

Ek moet nie vir geld of status of posisie leef nie. Dit gee geen sin aan my lewe nie. Ware lewensgeluk, die ware sin van die lewe is om ‘n lewe te leef vir ander. Die sin van die lewe is om my lewe as ‘n offer vir ander uit te giet.

• Ek moet leef om ‘n goeie lewensmaat vir my eggenoot te wees.
• Ek moet leef om ‘n goeie ouer vir my kinders te wees.
• Ek moet leef om ‘n goeie werkgewer vir my werknemers te wees.
• Ek moet leef om ‘n naaste vir ander mense te wees.
• Ek moet leef om ‘n verskil in ander mense se lewe te maak.
• Ek moet lewe om van hierdie skepping ‘n beter plek te maak.
• Ek moet leef om ‘n weerkaatsing van God se liefde te word.  

Daar word vertel van die vrou wat jare lank aan erge depressie gelei het en vir jare op medikasie was. Een aand toe sy ‘n koerant koop by ‘n koerantverkopertjie, ontdek sy dat die kind in die koue wintersnag honger is en nie ‘n trui het nie. Sy het vir hom toe elke aand sop gebring en na ‘n week vir hom ‘n trui gebrei. Sy het toe begin heerlik slaap want sy het sinvol ‘n verskil in ‘n ander een se lewe gebring. Sy het begin met ‘n sopkombuis in haar buurt en binne weke het sy sommer weer haarself gevoel.

Middelpuntsoekende krag, wat die eie ek soek werk altyd vernietigend. Middelpuntvliedende krag beweeg weg van die eie ek, na ander en skep lewe en vreugde. Gebruik die dae wat God vir jou gee, tot voordeel van ander – as ‘n offer vir ander mense, maar bowenal as ‘n offer vir God. Dit bring geluk, dit bring ‘n kommervrye en sinvolle lewe.

Dit is waar ons verlammende bekommernisse vandaan kom, naamlik van verkeerde prioriteite. Wanneer my prioriteite rondom myself en my goed en my posisie en my goeie naam draai, dan word ek siek van bekommernis. My bekommernis maak my lam en kreupel.

“Eerste dinge eerste.” sê Jesus. Eers God se Koninkryk, God se eer, jou medemens se behoeftes, en dan kan jy lekker slap. Jesus se terapie werk. Die son begin skyn. Die digte mis klaar op. Jou moeilikheid is toe kleiner as ‘n glas water. Die ergste wat jy verwag, gebeur toe nooit nie, want jy sien die voëls en die veldblomme, jy erken die hand van God in jou lewe, en jy raak besorg om hulle wat kommer het, te versorg.

(Ds. Paul Odendaal is leraar van die NG Kerk Adelaide.)